Pobierz darmowy poradnik "Jak Wzmocnić Odporność"

Zapisując się na newsletter Medycyny Stylu Życia

A do tego otrzymuj regularne rady i nowości ze świata Medycyny Stylu Życia - pisane i weryfikowane przeze mnie - Lekarz Sylwia Łuczyńska
Żadnego spamu- obiecuję!
Kategorie: Zdrowe Odżywianie

5 Naturalnych “Leków” Obniżających Twój Cholesterol

3 miesiące temu

Podwyższony cholesterol to nie tylko problem cholesterolu, to także miażdżyca do której się on przyczynia, a co zatem idzie, zwiększone ryzyko chorób serca, naczyń kończyn dolnych a także udaru. Wiąże się z tym całe spektrum niedogodności – utrudnienia chodzenia, uczucie szybkiego zmęczenia, a nawet niepełnosprawność i/ lub ryzyko śmierci np. na zawał.

Ilustracje obrazujące zawał serca (1), zdrowe i niezdrowe tętnice (2) oraz cholesterol w naczyniach krwionośnych (3).

1 – Zawał mięśnia sercowego wywołany jest niedokrwieniem naczynia, najczęściej z powodu miażdżycy, do której przyczynia się podwyższony cholesterol.
2 – Lewa to normalna zdrowa tętnica, prawa to niezdrowa tętnica z miażdżycą.
3 – Kiedy naczynie krwionośne zostaje zwężone przez blaszkę miażdżycową, przepływ krwi do ważnych narządów takich jak serce, mózg czy naczynia w nogach jest ograniczony. Stąd pojawiają się choroby, które wynikają z niedokrwienia danego narządu np. choroba niedokrwienna serca, choroba niedokrwienna tętnic kończyn dolnych.

Istnieją jednak “naturalne statyny” (tak zwane leki na cholesterol), o których dowiesz się więcej w tym artykule, które mogą pomóc obniżyć Twój cholesterol, a w połączeniu ze zdrowym trybem życia promowanym przez Medycynę Stylu Życia, pomogą Ci uniknąć wielu wymienionych wyżej chorób.

Nutraceutyki – Definicja

W grudniu 2018 roku odbył się Kongres Polskiego Towarzystwa Lipidologicznego – Kongres dotyczący leczenia zaburzeń lipidowych jakimi są np. podwyższony cholesterol całkowity, cholesterol LDL, czy wyższe trójglicerydy. Na Kongresie tym zostały omówione i przedstawione nutraceutyki, czyli substancje pochodzenia naturalnego mające działanie prozdrowotne, w tym wypadku omówione w kontekście podwyższonego cholesterolu. Pan profesor Jacek Rysz przedstawił dokładne informacje, które naturalne substancje działają korzystnie na cholesterol i jakie są wskazania co do ich stosowania.

Zacznijmy jednak od samego początku, czyli od wytłumaczenia czym są nutraceutyki i jakie jest ich dokładne działanie.

Nutraceutyk to żywność lub substancja wyizolowana z produktu żywnościowego, mająca działanie prozdrowotne, profilaktyczne, występująca w postaci pigułek, kapsułek. i innych ekstraktów. Czy jest nim każda substancja pochodzenia naturalnego? Nie.

Nutraceutyki – Działanie

Nutraceutki mają kilka różnych, odmiennych mechanizmów działania, między innymi:

  • hamują syntezę cholesterolu – poprzez wpływ na enzym – reduktazę HMG-CoA ( podobne działanie mają statyny),
  • zwiększają aktywność receptora LDL,
  • zmniejszają wchłanianie cholesterolu w jelitach.

5 Naturalnych Nutraceutyków

Istnieje 5 naturalnych substancji obniżających cholesterol potwierdzonych naukowo:

#1 Spirulina

Badania wykazują, że fikocyjanina ze spiruliny może odpowiadać za część działań obniżających cholesterol. Bezpieczeństwo stosowania spiruliny zostało potwierdzone w wielu badaniach toksykologicznych przez FDA. [1, 2]

Spirulina w proszku. Możesz ją także dawkować w tabletkach.

Jak zatem dawkować spirulinę?

W badaniach stosowano od 1 g do maksymalnie 8 gram na dobę. Zalecane jest, aby dobierać dawki pod kontrolą lekarza, jeśli przyjmujemy również inne preparaty naturalne bądź leki.

#2 Czerwony Ryż Drożdży

Czerwony ryż drożdży to popularny środek wykorzystywany w tradycyjnej medynie chińskiej do poprawy trawienia i krążenia. Zawiera on naturalną satynę i jest wytwarzany w procesie fermentacji drożdży Monascus purpureus na czerwonym ryżu.

Składnik aktywny, który odpowiada za obniżenie cholesterolu to zawarte w czerwonym ryżu drożdży monokaliny, które wykazują podobieństwo do statyn w postaci hamującego działania enzymu reduktazy HMG CoA (enzymu biorącego udział w tworzeniu cholesterolu). [3]

Dawka czerwonego ryżu stosowana w badaniach to 0,2-3,6 g/dzień.

Czy wiesz, że w jednej z analiz stwierdzono, że 24 tygodniowe leczenie tym nutraceutykiem znacznie zmniejsza cholesterol całkowity w osoczu (o 17%), LDL -C (o 22%) i trójgliceyrydy o 20% u osób z nietolerancją statyn?

Jak dawkować czerwony ryż?

Dawkowanie i podawanie tej substancji wciąż podlega jednak dyskusjom. Co ciekawe jeśli chodzi o efekty uboczne, ze względu na podobny mechanizm działania powinniśmy się spodziewać efektów podobnych do statyn.

W przeglądzie literatury badania nie wykazały szkodliwego wpływu na poziom kreatyniny, glukozy, enzymów wątrobowych (Alat, Aspat) i kinazy kreatynowej (enzymu głównie mięśni szkieletowych). [3] Jeszcze ciekawszym wynikiem badań jest to, że bóle mięśni u osób, które nie tolerują statyn, okazały się być porównywalne w przypadku osób stosujących czerwony ryż drożdży jak i w grupie placebo (nie przyjmujących preparatu).

Stosować czy nie stosować czerwony ryż?

Według najnowszych wytycznych ESC/EAS możemy rozważyć stosowanie czerwonego ryżu drożdży w leczeniu zaburzeń lipidowych u osób, które mają już podwyższony cholesterol, ale nie mają wysokiego ryzyka sercowo naczyniowego (ryzyko jest obliczane na podstawie specjalnej karty i ocenia czy w ciągu 10 lat grozi nam śmierć z powodu chorób sercowo naczyniowych, np. zawału serca) i nie kwalifikują się do leczenia statynami.

U kogo możemy stosować czerwony ryż drożdży?

Czerwny ryż drożdży może być z powodzeniem stosowany przez kogoś z wysokim cholesterolem, ale normalną wagą, nie palącym papierosów, nie mającego wysokiego ciśnienia tętniczego. U osoby, która nie jest powyżej około 50 roku życia i nie ma chorób sercowo naczyniowych w rodzinie. Taka jest mniej więcej charakterystyka osoby, dla której czerwony ryż byłby pomocny. Ale najlepiej jest to ocenić zgodnie z kartą ryzyka sercowo naczyniowego i naszych innych chorób z lekarzem prowadzącym.

Pamiętaj: Leczenie podwyższonego cholesterolu powinno się odbywać pod kontrolą lekarza prowadzącego.

Nie chodzi bowiem tutaj tylko o wysoki cholesterol i branie leków ale o  potencjalne ryzyko zgonu z powodu chorób serca i naczyń (cholesterol przyczynia się do miażdżycy tętnic, która to w ogromnej ilości i z innymi czynnikami grozi nam chorobą serca/naczyń lub śmiercią, najprościej mówiąc).

#3 Olej z Ryb

Suplementacja oleju z ryb ma wpływ na podwyższenie dobrego cholesterolu (cholesterolu HDL) i obniżenie złego cholesterolu (LDL C) w grupie badanych, ale z czasem trwania powyżej 12 tygodni. Co więcej, olej rybi korzystnie wpływa na metabolizm lipidów i stres oksydacyjny u pacjentów z zespołem metabolicznym. [4]

Olej rybi możemy przyjmować w postaci kapsułek.

Jak stosować olej z ryb? – Kwasy Omega 3 TG/HDL

Wytyczne z 2014 dotyczące leczenia podwyższonego stężenia trójglicerydów wskazują, że kwasy omega 3 w dawkach do 4 gramów na dobę zmniejszają poziom trójglicerydów do 30%, w zależności do tego jaki był poziom na początku i mogą być stosowane w zapobieganiu ostrego zapalenia trzustki.Jak do tej pory spirulina i kwasy omega 3 pozostawiają najmniej komplikacji w stosowaniu.

#4 Berberyna TG Trójglicerydy

Berberyna jest alkaloidem izochinolinowym, który naturalnie występuje w roślinach takich jak Coptis, gorzknik kanadyjski i kilka gaturnków Berberis.

Badania kliniczne wykazały, że berberyna jest dobrze tolerowana w rutynowo podawanych dawkach 0,5 grama do 1 gram na dobę.

Działania niepożądane były łagodne lub umiarkowane i zazwyczaj występowały przy dużych dawkach. Wśród działań niepożądanych występowały głównie dyskomfort przewodu pokarmowego, objawy grypopodobne, duszność, niedociśnienie.

Uwaga: Na stosowanie berberyny z innymi lekami. Berberyna hamuje enzymy wątrobowe cytochormu P 3A$ i CYP1A1 w jelitach. Wykazuje wysoką zdolność do wiązania albumin.

Co to oznacza dla Ciebie? Wszystkie te mechanizmy mogą prowadzić do niebezpiecznych interakcji z lekami. Dlatego trzeba zachorować ostrożność stosując berberynę z innymi lekami i najlepiej również robić to pod kontrolą lekarza.

#5 Kurkumina

Kurkumina likwiduje objawy mięśniowe występujące w leczeniu statynami. Posiada również właściwości przeciwbólowe, antyoksydacyjne, przeciwzapalne, prawdopodobnie istotne dla leczenia objawów mięśniowych przy statynach, gdyż:

  • zapobiega i redukuje zmęczenie mięśniowe,
  • łagodzi zanik mięśni,
  • poprawia regenerację mięśniową po uszkodzeniu.
Upewnij się, że kurkumina gości w Twojej kuchni.

Ze względu na to, że kurkumina posiada właściwości obniżające poziom lipidów może być stosowana u osób, u których występuję bóle mięśniowe przy statynach, umożliwiając skuteczną redukcję cholesterolu LDL przy zmniejszeniu dawek statyn.

Jak dawkować kurkuminę?

Zalecana dawka w badaniach klinicznych to 0,045 – 6 gram na dobę.

Nutraceutyki – Podsumowanie

  1. Mechanizm nutraceutyków jest różny, stąd nutraceutyki wykazują różną skuteczność w modyfikacji parametrów lipidowych.
  2. Najbardziej skuteczne w redukcji cholesterolu całkowitego i LDL ( nawet do 35 – 40 mg/dl) wydają się być spirulina i czerwony ryż drożdży.
  3. Siemię lniane, olej z ryb obniżają parametry lipidowe w najmniejszym stopniu ( mniej niż 5 mg /dl).
  4. W przypadku bóli mięśniowych pojawiających się przy statynach – dobrym rozwiązaniem wydaje się być kurkumina.
  5. Spożycie sprzężonego kwasu linolowego nie ma wpływu na na HDL lub nawet go obniża!
  6. Największy wzrost dobrego cholesterolu HDL C obserwowany był po stosowaniu oleju rybnego ( wzrost nawet o 8 mg/dl).
  7. Największe obniżenie TG trójglicerydów obserwuje się po stosowaniu berberyny i spiruliny ( nawet o ponad 40 mg/ dl), zielona herbata lub chitozan nie mają prawie żadnego na nie wpływu.

Bezpieczeństwo Stosowania Nutraceutyków

Dostępne badania wykazały, że nutraceutyki mogą być stosowane samodzielnie w tzw. montoterapii lub w połączeniu z innymi lekami/nutraceutykami (terapii skojarzonej) oraz są bezpieczne i na ogół dobrze tolerowane nawet w większych dawkach.

Zalecenia i Wytyczne Nutraceutyków

  1. Stale rośnie zainteresowanie skutecznością w leczeniu dyslipidemii u pacjentów z nietolerancją statyn.
  2. Stosowanie nutraceutyków powinno się rozważyć szczególnie w przypadku braku jakichkolwiek innych możliwości terapeutycznych osiągnięcia normalizacji poziomu cholesterolu.
  3. Naturalne substancje jakimi są nutracuetyki powinny stanowić dopełnienie terapii statynami lub innymi lekami ale nie mogą jej zastąpić, jeśli czynniki ryzyka zgonu z powodu udaru /zawału są duże.

Najważniejsze jednak w obniżeniu cholesterolu jest stosowanie odpowiedniej dla siebie diety i aktywności fizycznej. Jest to zdecydowanie coś, co powinno być na pierwszym miejscu. Pacjenci często poprzez stosowanie leków (niejako myślenie, że same „leki robią coś za mnie” i “ja nic nie muszę”) zapominają, że nie można z pierwszego zalecenia rezygnować a jest nim najczęściej odpowiednio dobrana dieta i wysiłek fizyczny. Również w Polsce istnieje taka mentalność i przekonanie, że jakaś tabletka zrobi coś za nas. Nie. Niestety tak to nie działa – ani statyna naturalna, ani syntetyczna nie zmieni wiele jeżeli nie będziemy prowadzić zdrowego trybu życia.

Zapamiętaj: Profilaktyka jest najważniejsza! A to, że stosujemy leki, czy leki i naturalne substancje nie powinno nam przysłonić tego, że to ruch w połączeniu z dietą stanowi jeden z najważniejszych czynników obniżających cholesterol.

Postaw na profilaktykę i leczenie niefarmakologiczne całej rodziny!

Czy używałeś/-aś kiedyś nutraceutyków? Jeżeli tak, to jakich i jak pomogły Ci one z Twoim cholesterolem?

Źródła

  1. Szulinska, Gibas-Dorna, Miller-Kasprzak, et al. Spirulina maxima improves insulin sensitivity, lipid profile, and total antioxidant status in obese patients with well-treated hypertension: a randomized double-blind placebo-controlled study. Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2017 May;21(10):2473-2481. PubMed.
  2. Huang, Liao, Pu, Cui. Quantifying the effects of spirulina supplementation on plasma lipid and glucose concentrations, body weight, and blood pressure. Diabetes Metab Syndr Obes. 2018 Nov 14;11:729-742. doi: 10.2147/DMSO.S185672. eCollection 2018. PubMed.
  3. Peng, Fong, Pelt. Original Research: The Effects of Red Yeast Rice Supplementation on Cholesterol Levels in Adults. Am J Nurs. 2017 Aug;117(8):46-54. doi: 10.1097/01.NAJ.0000521973.38717.2e. PubMed.
  4. Venturini, Simão, Urbano, Dichi. Effects of extra virgin olive oil and fish oil on lipid profile and oxidative stress in patients with metabolic syndrome. Nutrition. 2015 Jun;31(6):834-40. doi: 10.1016/j.nut.2014.12.016. Epub 2015 Jan 3. PubMed.

Pobierz darmowy poradnik "Jak Wzmocnić Odporność"

Zapisując się na newsletter Medycyny Stylu Życia

A do tego otrzymuj regularne rady i nowości ze świata Medycyny Stylu Życia - pisane i weryfikowane przeze mnie - Lekarz Sylwia Łuczyńska
Żadnego spamu- obiecuję!

Ten artykuł był ostatnio modyfikowany 9 sierpnia 2019 07:25

Lekarz Sylwia Łuczyńska

Jestem lekarzem z jasnym celem poprawiania jakości życia i zdrowia Polaków poprzez edukację zdrowotną i Medycynę Stylu Życia w oparciu o najnowsze badania i dowody naukowe. Więcej o mnie przeczytasz tutaj.

Dodaj komentarz

Twój email nie będzie widoczny publicznie. Oznaczone pola są obowiązkowe*