Medycyna Stylu Życia: Nowa Dziedzina Medycyny Przepisem na Zdrowy Tryb Życia

4 miesiące temu

W dzisiejszych czasach, medycyna, chociaż jest już na bardzo wysokim poziomie wiedzy, często przegrywa z chorobami przewlekłymi. Pomimo rozwoju różnych metod leczenia, zarówno inwazyjnych jak i nieinwazyjnych, liczba nowych zachorowań na choroby cywilizacyjne takie jak cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze czy depresja stale rośnie. Jednocześnie choroby układu krążenia i nowotwory stanowią główne przyczyny zgonu na świecie.

Fakt, że styl życia jest ściśle związany z powstawaniem wielu chorób przewlekłych, jest znany od ponad trzech dekad. Palenie tytoniu może powodować raka płuc, a styl życia polegający na spożywaniu fast foodów i niewielki wysiłek fizyczny lub jego brak mogą powodować choroby metaboliczne.

Obecnie ruszamy się coraz mniej, nie przywiązujemy większego znaczenia do tego co jemy, dużo się stresujemy oraz narażeni jesteśmy na takie używki jak palenie czy nadmierne spożywanie alkoholu.

Co to jest Medycyna Stylu Życia?

W odpowiedzi na pogarszający się stan zdrowia ludności i ich ogromne problemy zdrowotne, których same leki nie rozwiązałyby, narodziła się nowa dziedzina o nazwie Medycyna Stylu Życia. Jej nazwa pochodzi od tego, że cechy współczesnych problemów zdrowotnych i narastających chorób przewlekłych są ściśle związane ze stylem życia ludzi.

Medycyna Stylu Życia powstała w Stanach Zjednoczonych, a kolebką tej nauki jest American College of Lifestyle Medicine. Mamy zatem obecnie 2 dziedziny, które razem stanowią jedną całość i pozwalają na zachowanie zdrowia, zapobieganie chorobom a także zminimalizowanie szkód już zaistniałych chorób.

Nagrałam dla Was filmik tłumaczący czym jest Medycyna Stylu Życia – więcej informacji znajdziecie w dalszej części artykułu.

Czym jest Medycyna Stylu Życia?

Historia i Początki Medycyny Stylu Życia

Termin “Medycyna Stylu Życia” został po raz pierwszy użyty jako tytuł sympozjum w 1989 roku przez lekarza Ernst Wynder, a książka wydana przez amerykańskiego kardiologa James M. Rippe w 1999 roku, uważana jest za pierwszy podręcznik i punkt orientacyjny tej nowej dziedziny medycyny.

W swojej książce James M. Rippe stwierdził:

Medycyna Stylu Życia polega na włączaniu praktyk związanych ze stylem życia do nowoczesnej praktyki medycznej, zarówno w celu obniżenia czynników ryzyka chorób przewlekłych i / lub, jeśli choroba jest już obecna uzupełnienia terapii. Medycyna Stylu Życia łączy solidne, naukowe dowody w różnych dziedzinach związanych ze zdrowiem, aby pomóc klinicystom nie tylko w leczeniu chorób, ale także w promowaniu dobrego zdrowia.

Rippe JM. Lifestyle Medicine. 1st ed. Blackwell Science; Malden, Mass.; USA: 1999.

Od momentu wydania powyższej książki, Medycyna Stylu Życia definiowana była na wiele sposobów. Wspólnym punktem tych definicji jest jednak skupienie się na stylu życia i jego ważnej roli w leczeniu i rehabilitacji chorób, a także profilaktyce.

Medycyna Stylu Życia koncentruje się na profilaktyce, zapobieganiu chorobom, ale także leczeniu chorób cywilizacyjnych (przewlekłych i nie tylko) poprzez metody niefarmakologiczne.

Mimo, że Medycyna Stylu Życia to stosunkowo nowa dziedzina medycyny, jest ona ogromnym wyzwaniem dla medycyny współczesnej!

Fundamenty Medycyny Stylu Życia

Do fundamentów Medycyny Stylu Życia należy kilka filarów, które są niezbędne zarówno do zachowania zdrowia jak i jego przywracania. Bez tego sama medycyna naprawcza nie ma takiej skuteczności.

Aktywność ruchowa oraz zdrowie psychiczne to jedne z kluczowych fundamentów Medycyny Stylu Życia.

Główne filary Medycyny Stylu Życia to:

#1 Zdrowe odżywianie

Zdrowa i zbilansowana dieta, odpowiednio dobrana do naszych indywidualnych potrzeb, jest jednym z najważniejszych czynników determinujących zdrowie. Dzięki niej nasze ciało ma energię do regeneracji i prawidłowego funkcjonowania.

Zbilansowana dieta to jeden z najważniejszych filarów Medycyny Stylu Życia.

Medycyna Stylu Życia promuje żywność pochodzenia roślinnego, ponieważ jest ona bogata w składniki odżywcze i minimalizuje produkty pochodzenia zwierzęcego (w tym nabiału) oraz przetworzoną żywność z dodatkiem cukru, soli i przetworzonych olejów.

Zgodnie z najnowszą Piramidą Zdrowego Żywienia i Aktywności fizycznej zaleca się aby 2-3 razy w tygodniu zastępować mięso nasionami roślin strączkowych. Do tego wskazane jest jedzenie tłustych ryb , bogatych w kwasy omega 3 oraz używanie jak najmniej przetworzonych produktów.

Spożywanie żywności pochodzenia roślinnego jest równoznaczne z dietą przeciwzapalną. Dieta pełnoziarnista na bazie roślin sprzyja zwiększonemu spożyciu zielonych warzyw, owoców, roślin strączkowych i produktów pełnoziarnistych jako podstawowych artykułów spożywczych. Zalecane jest jedzenie takich produktów jak:

  • zielone warzywa – cukinia, jarmuż, szpinak, brokuły
  • czosnek, imbir czy kurkuma,
  • grzyby,
  • owoce – jagody czy maliny, truskawki i inne.
  • rośliny strączkowe – zielona fasola czy soczewica, ciecierzyca
  • całe ziarna jak komosa ryżowa, gruboziarniste kasze czy pełnoziarniste pieczywo
  • nasiona: len, chia, dynia, sezam,
  • nabiał” na bazie roślin: mleko sojowe, migdałowe, ryżowe,
  • orzechy (jeżeli ktoś nie ma przeciwskazań): orzechy włoskie, pekan, migdały itp.
Wprowadź do swojej diety szeroką gamę zielony warzyw, nasion, orzechów oraz owoców i zdrowych tłuszczy.

Medycyna Stylu Życia wykazuje, że korzyści płynące z pełnowartościowej diety, głównie na bazie roślin, istotnie wpływają na zahamowanie rozwoju chorób sercowo-naczyniowych, a także wielu powszechnych nowotworów złośliwych. Ponadto dieta przeciwzapalna ma korzystny wpływ na otyłość i cukrzycę!

#2 Aktywność Ruchowa

Ruch, który wpływa na zachowanie prawidłowej masy ciała, ale także poprawia naszą wydolność i sprawność fizyczną, pozwala cieszyć się zdrowiem na długie lata, wpływa na pamięć i samopoczucie psychiczne.

Aktywność ruchowa to również jeden z najważniejszych elementów Medycyny Stylu Życia.

Medycyna Stylu Życia podkreśla istotność wprowadzenia i utrzymania aktywności fizycznej w życiu każdego z nas, wymieniając jego główne zalety:

  • zmniejszone ryzyko chorób serca,
  • lepsza kontrola zdrowej wagi,
  • obniżenie poziom cholesterolu we krwi,
  • zmniejszone ryzyko cukrzycy typu 2 i niektórych nowotworów,
  • niższe ciśnienie krwi,
  • silniejsze kości, mięśnie i stawy oraz mniejsze ryzyko rozwoju osteoporozy,
  • zmniejszone ryzyko upadków,
  • szybszy powrót do zdrowia po okresach hospitalizacji lub odpoczynku w łóżku.
Aktywność fizyczna ma ogromny wpływ na nasze ciało i umysł.

Co więcej, regularna aktywność fizyczna pomaga w radzeniu sobie z negatywnymi emocjami oraz stresem. Ćwiczenia mogą blokować negatywne myśli lub odwracać uwagę od codziennych zmartwień, stwarzają okazję do wzmożonego kontaktu społecznego, a zwiększona sprawność fizyczna może podnieść Twój nastrój i poprawić sen. Ćwiczenia mogą również zmieniać poziom substancji chemicznych w mózgu, takich jak serotonina, endorfiny i hormony stresu.

#3 Zdrowie Psychiczne

Zdrowie psychiczne to jeden z kluczowych filarów Medycyny Stylu Życia, który zasługuje na szczególną uwagę, i bardzo słusznie. Bez niego nawet najzdrowsza dieta i aktywność fizyczna nie zagwarantują nam dobrego zdrowia.

W dzisiejszych czasach, coraz więcej osób cierpi na zaburzenia lękowe i depresje. Są one często skutkiem:

  • braku radzenia sobie z negatywnymi emocjami czy wielkim stresem w domu i pracy,
  • problematycznych relacji z inną osobą bądź osobami,
  • nieprzewidywalnych zdarzeń życiowych (nowa praca, utrata kogoś bliskiego),
  • nadmiaru alkoholu,
  • nieodpowiedniej diety,
  • braku ruchu.
Zdrowie psychiczne jest niesamowicie ważnym elementem Medycyny Stylu Życia.

Na całym świecie ponad 300 milionów ludzi w każdym wieku cierpi na depresję.

Światowa Organizacja Zdrowia, 22 marca 2018.

Dlatego też, Medycyna Stylu Życia promuje umiejętności radzenie sobie ze stresem i trudnymi emocjami czy efektywne techniki relaksacji.

Budując poczucie własnej wartości pozytywnie wpływasz na swoje zdrowie ogólne!

#4 Używki

Powszechnie wiadomo, że używki takie jak palenie papierosów, nadmierne picie alkoholu czy zażywanie narkotyków jest jednym z najważniejszych czynników ryzyka dla wielu rodzajów raka. Stąd też Medycyna Stylu Życia promuje całkowitą eliminację niezdrowych nałogów!

#5 Relacje międzyludzkie, w tym seksualne

Wieź społeczna jest niesamowicie istotna dla naszej odporności emocjonalnej i naszego zdrowia.

Nie zaniedbuj swojej przyjaźni, związku czy relacji z innymi. To bardzo ważna część Twojego zdrowia.

Badania pokazują, że

izolacja i samotność są związane ze zwiększoną śmiertelnością i zachorowalnością, zwłaszcza u tych osób, u których ziagnozowano problemy zdrowotne i choroby związane ze stylem życia.

Lifestylemedicine.org

Oprócz tych 5 wyżej wymienionych filarów, Medycyna Stylu Życia wyodrębnia również Sen. Chroniczny brak snu bądź jego słaba jakość może prowadzić w ostateczności do:

  • zmniejszonej zdolności naszego organizmu do regeneracji zwłaszcza podczas przebytej chorobie,
  • pogorszonej odporności,
  • oraz różnych chorób przewlekłych, w tym zwiększać ryzyko zawału serca czy udaru mózgu.

Głównym zadaniem Medycyny Stylu Życia w tej kwestii jest identyfikacja czynników dietetyczno-środowiskowych w celu ulepszenia jakości snu pacjentów.

Kolory Przewodnie Medycyny Stylu Życia

Każdy z filarów Medycyny Stylu Życia reprezentowany jest przez poszczególną barwę kolorów:

ZDROWE ODŻYWIANIE

AKTYWNOŚĆ RUCHOWA

ZDROWIE PSYCHICZNE

UŻYWKI

RELACJE MIĘDZYLUDZKIE

Współgranie zieleni, żółci, koloru niebieskiego, pomarańczowego z czerwienią zapewni nam zdrowie i szczęście!

Czym różni się Medycyna Stylu Życia od Medycyny Konwencjonalnej?

Do zdrowia można podejść na dwa sposoby. Można nasze ciało naprawiać, lub dbać by nie zostało uszkodzone (niestety nie da się jeszcze kupić nowego i wymienić, a szkoda).

Medycyna Konwencjonalna koncentruje się na leczeniu chorób w sposób farmakologiczny i zabiegowy. Medycyna Stylu Życia natomiast, oparta jest na badaniach naukowych i leczeniu chorób głównie w sposób niefarmakologiczny, opierając się na zmianie naszego stylu życia.

Postaw na profilaktykę i leczenie niefarmakologiczne całej rodziny!

Główne różnice między medycyną konwencjonalną a Medycyną Stylu Życia zobrazowane są w tabeli poniżej:

Medycyna tradycyjna/ konwencjonalna Medycyna Stylu Życia
Leczy indywidualne czynniki ryzykaLeczy przyczyny stylu życia
Pacjent jest biernym odbiorcą opiekiPacjent jest aktywnym odbiorcą opieki
Pacjent nie musi dokonywać większych zmianPacjent musi dokonywać większych zmian
Leczenie jest często krótkoterminoweLeczenie jest zawsze długoterminowe
Odpowiedzialność spoczywa na lekarzuOdpowiedzialność spoczywa również na pacjencie
Leki są często leczeniem „końcowym”Mogą być potrzebne leki, ale nacisk kładzie się na zmianę stylu życia
Podkreśla diagnozę i przepisanie receptyPodkreśla motywację i uleganiem zmianom
Główny cel to zarządzanie chorobamiGłówny cel profilaktyka pierwotna/wtórna/trzeciorzędna
Mniejsze skupienie uwagi na środowiskoWiększe skupienie uwagi na środowisko

Tak właśnie porównane zostały te dwie dziedziny medycyny przez Battersby, Egger i Litt w książce “Introduction to Lifestyle Medicine” z 2011.

Podsumowując, Medycyna Stylu Życia obejmuje badania w celu znalezienia najlepszych metod zapobiegania, leczenia i rehabilitacji pacjentów poprzez przestrzeganie pożądanego stylu życia. W tym celu podstawą Medycyny Stylu Życia jest aktywne zaangażowanie ze strony lekarza jak i pacjenta.

Nad czym pracują lekarze Medycyny Stylu Życia?

Lekarze Medycyny Stylu Życia pracują nad leczeniem podstawowej przyczyny choroby, a nie tylko objawów choroby i czynników ryzyka. Farmakologia obecnie nie jest w stanie rozwiązać naszego problemu chorób przewlekłych. Same pigułki nie przywracają zdrowia, co najwyżej maskują objawy i wydłużają czas życia ale często w chorobie (to już jest sukces! Ale nie wystarczający).

Dbaj każdego dnia aby Twoje ciało nie było uszkodzone i działało na pełnych obrotach. (:

To co maksymalizuje uzdrowienie, to zastosowanie naukowo uzasadnionych zasad stylu życia zarówno w praktyce indywidualnej jak i grupowej.

Lekarze Medycyny Stylu Życia zajmują się profilaktyką i obszarami życia, które pozwalają nam żyć w pełnym zdrowiu, jednocześnie pracują z osobami zdrowymi, które pragną to zdrowie zachować ale także z osobami, które chcą leczyć chorobę podstawową w oparciu o styl życia.

A Ty jak uważasz…

Podziel się ze mną swoją opinią w komentarzu poniżej!

Ten artykuł był ostatnio modyfikowany 23 lipca 2019 11:05

Lekarz Sylwia Łuczyńska

Jestem lekarzem z jasnym celem poprawiania jakości życia i zdrowia Polaków poprzez edukację zdrowotną i Medycynę Stylu Życia w oparciu o najnowsze badania i dowody naukowe. Więcej o mnie przeczytasz tutaj.

Dodaj komentarz

Twój email nie będzie widoczny publicznie. Oznaczone pola są obowiązkowe*